Spotkania związku odbywają się w pokoju udostępnionym przez Starostwo Powiatowe. O działalności stowarzyszenia kombatanckiego i jego historii opowiada nam prof. Zbigniew Gnat-Wieteska. Jest on autorem ponad 200 publikacji o tematyce wojskowej i regionalnej - do najważniejszych jego prac należą m.in. "Dzieje parafii Garwolin", "Armia Krajowa Obwodu "Gołąb" – Garwolin" oraz "Przewodnik – miejsca pamięci narodowej, epitafia i tablice pamiątkowe w Garwolinie". Jest samorządowcem, członkiem Towarzystwa Miłośników Ziemi Garwolińskiej, znawcą historii Garwolina i powiatu garwolińskiego, uhonorowanym tytułem "Zasłużony dla miasta Garwolina".

- Spotykamy się tu od roku 1974. Pierwsze takie spotkanie żołnierzy AK odbyło się na cmentarzu parafialnym. To było wtedy jak został wybudowany nowy grób plut. Stefana Zyśka, tego, co zginął w czasie bitwy w Rębkowie. Od tego czasu regularnie co roku organizowano to spotkanie. Początkowo odbywało się ono w Domu Kultury i zawsze było połączone z jakąś prelekcją. Ja sam dużo prelekcji tam wygłaszałem– opowiada historyk.

Przypomnijmy: Armia Krajowa stanowiła fenomen w okupowanej przez Niemców Europie. Była nazywana największą podziemną armią świata. Jej członkowie bohatersko walczyli w obronie Ojczyzny, rozrywanej przez dwóch okupantów.

- Później te spotkania odbywały się w szkole podstawowej, na sali gimnastycznej, a następnie w straży. Na skutek działania - jak to się mówi - biologii, ludzie odchodzili, przez co coraz mniej tych członków było. W następnych latach spotkania kontynuowaliśmy w Domu Kultury, w kawiarni, na górze– relacjonuje nasz rozmówca.

fot. garwolin.pl

Z biegiem czasu spotkania zostały połączone

14 lutego 1942 roku Związek Walki Zbrojnej został przekształcony w Armię Krajową. Wiernie z przysięgą wielu z jej uczestników złożyło na ołtarzu niepodległości ofiarę życia.

- Warto dodać, że te spotkania AK-owców często były połączone ze spotkaniami żołnierzy 1. Pułku Strzelców Konnych. W 1976 roku odtworzono sztandar jednostki, który został ukryty w Lasach Janowskich, a poświęcony tu, w kościele parafialnym w Garwolinie. Ponadto została odsłonięta tablica pamiątkowa, a w następnym roku AK-owskie tablice były odsłaniane także w kościele – mówi prof. Gnat-Wieteska.

W czasie II Wojny Światowej w szeregach ZWZ-AK w szczytowym momencie – w zależności od źródła - służyło około 350-380 tysięcy żołnierzy. Nazwa "Armia Krajowa" dla potomnych stała się symbolem dążeń do niepodległości. W czasach niemieckiego terroru determinowała postawy milionów Polaków, podtrzymując ich ducha walki.

- Dlaczego wspominam, że obchody zostały połączone? To wszystko dlatego, że na sztandarze - nawet tym, którym posługuje się Obwód Garwolin Armii Krajowej - jest emblemat pułku. W ramach Armii Krajowej Obwodu "Gołąb" działał szwadron 1. Pułku Strzelców Konnych AK, który wziął udział w bitwie w Rębkowie. Drugi, można powiedzieć taki pododdział pułku, tzw. Dywizjon 1806, uczestniczył w walkach Powstania Warszawskiego – relacjonuje historyk.

Żołnierze Armii Krajowej, będącej zbrojnym ramieniem Polskiego Państwa Podziemnego, prowadzili bohaterską walkę o odzyskanie przez nasz kraj suwerenności. Z chwilą siłowego przejęcia władzy w Polsce przez podległych Związkowi Sowieckiemu komunistów byli szykanowani i prześladowani.

Prof. Zbigniew Gnat-Wieteska:- Z biegiem czasu te spotkania zostały połączone. Ponadto przez pewien okres odbywały się tutaj także spotkania 15. Pułku Piechoty "Wilków, gdyż w ramach Obwodu "Gołąb" - Garwolin działał batalion 15. Pułku Piechoty "Wilków", który brał udział w akcji Burza, zarówno na terenie Garwolina, jak i w Dęblinie, a więc już w Obwodzie Puławy.

Uczestniczą w uroczystościach religijno-patriotycznych z pocztem sztandarowym

Kombatanci i członkowie związku kultywują dziedzictwo ideowe Armii Krajowej. Przekazują jej wartości w szkołach na terenie naszego powiatu. W ramach dbałości o kontynuację etosu AK i Polskiego Państwa Podziemnego podjęta została uchwała "Kontynuacja", poprzez którą do związku przyjmowani są także członkowie nadzwyczajni, tj. osoby wyznające ideały AK i działające na rzecz ich utrwalenia.

- Dzisiaj kontynuujemy tradycję Armii Krajowej. Poprzedni prezesi Stowarzyszenia Światowego Związku Żołnierzy AK zdawali sobie sprawę z tego, że dawni członkowie stopniowo odchodzą, a więc ktoś musi po nich tą tradycję kontynuować. Zapraszali szereg różnych osób, które były w jakiś sposób związane z tą ideologią i tradycją AK-owską. Ponadto proszę także pamiętać, że z inicjatywy żołnierzy AK Obwodu "Gołąb" w 1989 roku został poświęcony sztandar tegoż właśnie Obwodu "Gołąb" - Garwolin – opowiada nasz rozmówca.

Kombatanci biorą udział w uroczystościach religijno-patriotycznych z pocztem sztandarowym. Współpracują ze starostwem oraz samorządami powiatowymi przy obchodach rocznicowych.

- Z tym sztandarem organizacja nasza występuje i bierze udział w licznych uroczystościach. Spośród członków Komitetu Fundacji tego sztandaru i organizacji tego wszystkiego, to tylko ja zostałem. To, jakie będą emblematy na tym sztandarze ustalaliśmy w 1999 roku. Sztandar został poświęcony w Kolegiacie Garwolińskiej. Ponadto przy poświęceniu sztandaru została opracowana odznaka Obwodu "Gołąb" Garwolin – kończy historyk.

Gnat-Wieteska (1)

Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Obwodu "Gołąb" - G...