Od 1 czerwca br. weszła w życie nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Kluczowe zmiany obejmują m.in. możliwość rejestracji w urzędzie pracy w miejscu zamieszkania (nie zameldowania), kontakt bezrobotnego z urzędem co najmniej raz na 90 dni i skrócenie okresu rejestracji do 3 lat. Jak Pan ocenia nowe przepisy?

Nowa ustawa zastąpiła wcześniejszą, która obowiązywała od przeszło 20 lat. W związku z tym wymagała już korekty i bardzo dobrze, że te zmiany nastąpiły. W mojej opinii część z nich wprowadza sporo ułatwień dla osób bezrobotnych i oceniłbym je na plus, niektóre jednak nieco skomplikowały sytuację na rynku pracy.

Które zatem z zapisów ustawy ocenia Pan pozytywnie?

Bardzo dobrym posunięciem było podniesienie stypendium stażowego dla osób, które odbywają staż. Dzięki temu stypendium za okres odbywania stażu wynosi obecnie 160 proc. kwoty zasiłku (poprzednio było 120 proc. zasiłku), przy czym za czas udokumentowanej niezdolności do pracy bezrobotny zachowuje prawo do stypendium w wysokości 50 proc. kwoty stypendium.

Tak samo w przypadku bezrobotnych, którzy zostali skierowani przez Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej do odbywania prac społecznie użytecznych. Wcześniej za godzinę mogli oni maksymalnie zarobić 12,20 zł. Obecnie ta stawka godzinowa wynosi tyle samo, co minimalne wynagrodzenie godzinowe za pracę, czyli na tę chwilę 30,50 zł. Mamy tutaj prawie trzykrotny wzrost, który w tym przypadku jest akurat bardzo zasadny.

Bardzo dużą i potrzebną zmianą było umożliwienie rejestracji w urzędach pracy rolnikom, którzy otrzymali w ten sposób dostęp do szkoleń, wsparcia finansowego i zasiłków dla bezrobotnych, niezależnie od wielkości gospodarstwa, które posiadają - o ile ich dochód nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia. Zmiany te obejmują również współmałżonków i domowników rolników oraz wprowadzają nowe zasady dotyczące doliczania okresów pracy w rolnictwie do stażu pracy od 2026 r. Wcześniej to wszystko nie było możliwe.

A co w takim razie na minus?

Najbardziej dyskusyjny dla mnie jest zapis ustawy dotyczący możliwości rejestracji nie ze względu na miejsce zameldowania stałego czy czasowego, a z uwagi na miejsce zamieszkania. Jeżeli chodzi o naszą pracę, ta zmiana jest niemożliwa do zweryfikowania, bo jak urzędnik ma sprawdzić, czy dana osoba faktycznie zamieszkuje na terenie powiatu? Rodzi to w przypadku niektórych aktywnych form pomocy nadużycia.

Może Pan podać jakiś konkretny przykład?

Jest taka forma pomocy, jak bony na zasiedlenie, czyli jeżeli osoba bezrobotna zamierza podjąć pracę w miejscowości, której odległość od miejsca zamieszkania wynosi co najmniej 80 kilometrów lub czas dojazdu w obie strony przekracza 1,5 godziny, to może ona ubiegać się o taki bon. Jego wysokość wynosi obecnie do 200 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli maksymalna kwota to niecałe 18 tys. zł, chociaż ostateczna kwota jest ustalana indywidualnie przez urząd pracy i może być nieco niższa. Po zmianie ustawy zauważyłem, że w naszym urzędzie rejestrują się jako bezrobotni osoby, które zamieszkiwały wcześniej powiedzmy w Lublinie, czy Poznaniu, podając adresy zamieszkania na naszym terenie. Powiem szczerze, że zastanawia mnie, czy oni faktycznie są naszymi bezrobotnymi, czy rejestrują się u nas tylko po to, żeby akurat skorzystać z tej formy pomocy. Tak czy inaczej, w przeciągu ostatnich miesięcy ten wzrost bezrobocia był duży, ale w mojej ocenie nie było to spowodowane złą sytuacją gospodarczą na naszym terenie, a po prostu zmianami ustawowymi, które po prostu umożliwiły rejestrację większej liczbie osób.

A jak to wygląda w liczbach?

Jeżeli w maju i w czerwcu zarejestrowało nam się w miesiącu 220 osób bezrobotnych, a łączna liczba bezrobotnych stanowiła 3048, to w każdym miesiącu po maju ta liczba bezrobotnych wzrastała o kilkadziesiąt osób i we wrześniu wynosiła 407 nowych osób zarejestrowanych, a liczba ogólna wynosiła 3440 osób. 584 osoby posiadały prawo do zasiłku. Jeżeli chodzi o cudzoziemców, na dzień dzisiejszy zarejestrowanych jest 31 osób, w tym 24 kobiety, w większości obywatele Ukrainy.

Czy w przeciągu ostatnich miesięcy były jakieś masowe zwolnienia na terenie naszego powiatu?

Nie. Ostatnim takim zwolnieniem grupowym było to zgłoszone przez firmę Avon w kwietniu. Ostatecznie zwolniono około 150 osób. Nie znam dokładnej liczby, ponieważ firma zwolniła też pracowników, którzy nie są mieszkańcami naszego powiatu, a także nie wszyscy mogą być osobami bezrobotnymi. Ale z analizy, którą sobie zrobiłem, wynika, że do końca sierpnia w naszym urzędzie zarejestrowało się 31 osób zatrudnionych wcześniej w Avonie, przy czym tylko 11 z nich było po zwolnieniach grupowych.

Dziękuję za rozmowę.

Wywiad ukazał się w 44/2025 numerze Nowego Głosu Garwolina

Marcin Zboina (1)

Marcin Zboina: Odnotowaliśmy spory wzrost bezrobocia, ale je...