To dane, które warto czytać nie tylko przez pryzmat jednej kwoty. Bo kiedy GUS podaje, że przeciętne wynagrodzenie na Mazowszu przekroczyło 11,7 tys. zł, łatwo odnieść wrażenie, że taka pensja jest czymś typowym dla regionu. Nie jest. Statystyka pokazuje bardzo duże różnice między poszczególnymi częściami województwa – a powiat garwoliński znajduje się wyraźnie poniżej warszawskiego poziomu.

Najnowsze opracowanie Urzędu Statystycznego w Warszawie zostało opublikowane 12 sierpnia. Dane pochodzą z rejestrów administracyjnych, przede wszystkim z systemów ZUS, a w zestawieniu terytorialnym przypisywane są do miejsca zamieszkania zatrudnionych, a nie do siedziby ich pracodawcy.

Powiat garwoliński: 8818 zł średniej i 7452 zł mediany

W przypadku mieszkańców powiatu garwolińskiego różnica między obiema miarami jest bardzo wyraźna.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto: 8818,22 zł.

Mediana wynagrodzeń: 7451,64 zł.

To oznacza, że przeciętna jest o 1366,58 zł wyższa od mediany. I właśnie tutaj zaczyna się najciekawsza część statystyki. Mediana dzieli zatrudnionych na dwie równe grupy. Oznacza to, że w grudniu 2025 r. połowa zatrudnionych mieszkańców powiatu otrzymała wynagrodzenie nie wyższe niż 7451,64 zł brutto, a druga połowa – nie niższe niż ta kwota. Średnia jest natomiast bardziej podatna na wpływ bardzo wysokich wynagrodzeń. Jeżeli w gospodarce danego obszaru jest grupa osób zarabiających znacznie więcej, przeciętna rośnie szybciej niż mediana. Dlatego odpowiedź na pytanie "ile zarabia się w powiecie?" brzmi inaczej w zależności od tego, który wskaźnik wybierzemy.

Co pokazuje porównanie?

Dane dla Mazowsza i Warszawy pochodzą z opracowania Urzędu Statystycznego w Warszawie.

Warszawa odjeżdża. Ale średnia nie pokazuje całej historii

Mieszkaniec powiatu garwolińskiego zarabiał w grudniu przeciętnie o 2883,55 zł brutto mniej niż przeciętny mieszkaniec Mazowsza. W stosunku do Warszawy różnica robi się jeszcze większa: 5387,54 zł brutto miesięcznie. To prawie 38 proc. mniej niż warszawska przeciętna. Jeszcze ciekawiej wygląda porównanie median.

Powiatowa mediana – 7451,64 zł – jest niższa od mazowieckiej o 1536,92 zł, czyli o około 17 proc. Wobec Warszawy różnica wynosi natomiast 3358,36 zł, czyli ponad 31 proc. To pokazuje coś ważnego: przepaść między powiatem garwolińskim a Warszawą jest widoczna zarówno w średniej, jak i w wartości środkowej. Nie jest więc wyłącznie efektem kilku bardzo wysokich pensji.

Garwolin na czele powiatu. Są jednak niespodzianki

Dane przekazane dla poszczególnych gmin pokazują, że również sam powiat nie jest jednolity.

Najwyższe przeciętne wynagrodzenie według miejsca zamieszkania odnotowano w mieście Garwolin – 9773,10 zł brutto.

Dalej znalazły się:

Pilawa – 9362,61 zł

Wilga – 9165,93 zł

gmina Garwolin – 9130,38 zł

Trojanów – 8798,60 zł

Sobolew – 8429,69 zł

Górzno – 8367,89 zł

Łaskarzew – 8326,12 zł

Borowie – 8206,72 zł

Parysów – 8147,98 zł

Żelechów – 8055,72 zł

Maciejowice – 8043,37 zł

Miastków Kościelny – 8013,32 zł

Różnica między najwyższym a najniższym wynikiem sięga więc około 1760 zł brutto miesięcznie.

Mediana układa ranking trochę inaczej

Jeśli zamiast średniej spojrzymy na medianę, na pierwszym miejscu nadal znajduje się Garwolin – 8157,69 zł.

Kolejne wyniki to:

Pilawa – 8116,15 zł

Trojanów – 7644,80 zł

gmina Garwolin – 7642,25 zł

Wilga – 7414,88 zł

Parysów – 7255,25 zł

Sobolew – 7163,50 zł

Łaskarzew – 7092,25 zł

Górzno – 7008,50 zł

Borowie – 6938,50 zł

Maciejowice – 6750,00 zł

gmina Łaskarzew – 6762,77 zł

Żelechów – 6664,87 zł

Miastków Kościelny – 6548,16 zł

W tym zestawieniu różnica między najwyższą a najniższą medianą wynosi już 1609,53 zł.

To istotne, bo pokazuje, że różnice między gminami nie są wyłącznie kwestią obecności pojedynczych bardzo dobrze zarabiających osób.

Najważniejsza liczba? 7451,64 zł

Jeżeli ktoś chce wiedzieć, ile zarabia "typowy" zatrudniony mieszkaniec powiatu, mediana jest zdecydowanie bardziej użytecznym punktem odniesienia niż przeciętna.

Nie oznacza to oczywiście, że 7451,64 zł jest pensją większości mieszkańców. Oznacza coś bardziej precyzyjnego: połowa zatrudnionych otrzymała w grudniu wynagrodzenie nie wyższe od tej kwoty, a połowa – nie niższe.

Dla całego Mazowsza mediana wyniosła 8988,56 zł, a więc była o ponad 1500 zł wyższa niż w powiecie garwolińskim. W Warszawie było to 10 810 zł.

W stolicy mediana jest więc wyższa od powiatowej o ponad 3358 zł miesięcznie.

Co ciekawe, Warszawa ma większy "rozjazd" między średnią a medianą

W powiecie garwolińskim średnia wynosiła 8818,22 zł, a mediana 7451,64 zł. Różnica to 1366,58 zł. W Warszawie było to już 3395,76 zł – przy średniej 14 205,76 zł i medianie 10 810 zł. To daje obraz dwóch różnych rynków pracy. W Warszawie występuje znacznie większa koncentracja bardzo wysokich wynagrodzeń, które mocno podbijają średnią. Na poziomie powiatu garwolińskiego różnica między obiema miarami jest znacznie mniejsza. Dlatego można powiedzieć, że warszawska średnia jest znacznie bardziej "ciągnięta w górę" przez najlepiej zarabiających niż średnia w powiecie garwolińskim.

Mazowsze to nie tylko Warszawa

Wojewódzka średnia – 11 701,77 zł – także wymaga ostrożnej interpretacji. Spośród 314 gmin Mazowsza tylko 26 miało przeciętne wynagrodzenie wyższe od średniej wojewódzkiej. Najwyższy wynik odnotowano w Podkowie Leśnej – 16 425,86 zł, a najniższy w gminie Potworów – 7191,04 zł. Warszawa z wynikiem 14 205,76 zł zajęła czwarte miejsce w województwie.

Podobny obraz daje mediana. W województwie wyniosła ona 8988,56 zł. Wyższą od niej wartość odnotowano tylko w 34 gminach. Liderem była Podkowa Leśna – 11 044,12 zł, a Warszawa z wynikiem 10 810 zł zajęła drugie miejsce. To ważne tło dla danych z powiatu. Mazowsze jest jednym z najbogatszych regionów kraju, ale jego statystyczny obraz jest mocno zróżnicowany przestrzennie.

Kobiety zarabiają mniej, ale ich płace rosną szybciej

Jest jeszcze jeden interesujący wątek. Na Mazowszu przeciętne wynagrodzenie mężczyzn wyniosło w grudniu 12 076,74 zł, a kobiet 11 349,64 zł. Różnica wyniosła 727,10 zł. Jednocześnie wynagrodzenia kobiet rosły szybciej: w ciągu roku o 8,6 proc., podczas gdy wynagrodzenia mężczyzn o 7,5 proc. Jeszcze ciekawszy obraz daje mediana. Na Mazowszu mediana wynagrodzeń kobiet wyniosła 9063,33 zł, a mężczyzn 8845,23 zł. Czyli według wartości środkowej kobiety znalazły się nawet 218,10 zł powyżej mężczyzn. Warszawa wygląda inaczej: tam mediana mężczyzn wyniosła 11 095,55 zł, a kobiet 10 609,84 zł.

Jest jeszcze jedna pułapka w tych danych

Nie należy traktować grudniowej pensji jako prostego odpowiednika wynagrodzenia otrzymywanego co miesiąc przez cały rok. GUS analizuje wynagrodzenia wypłacone w konkretnym miesiącu. W grudniu na poziom wypłat mogą wpływać premie, nagrody czy inne dodatkowe świadczenia. Dane są jednak znacznie szersze niż tradycyjne statystyki wynagrodzeń oparte wyłącznie na większych przedsiębiorstwach – opracowanie bazuje na rejestrach administracyjnych, przede wszystkim ZUS. To także dlatego nie należy zestawiać tych liczb z przypadkowo znalezioną ofertą pracy czy pojedynczym wynagrodzeniem lokalnego pracodawcy. Statystyka mówi o całym zbiorze zatrudnień, a nie o jednej branży czy jednym stanowisku.

Powiat zarabia mniej, ale różnica nie jest wszędzie taka sama

Z danych wynika więc kilka rzeczy naraz. Po pierwsze, mieszkańcy powiatu garwolińskiego zarabiają wyraźnie mniej niż mieszkańcy Warszawy i średnio mniej niż mieszkańcy Mazowsza. Po drugie, nie jest to wyłącznie efekt niewielkiej grupy najlepiej zarabiających Warszawiaków. Mediana również pokazuje dużą różnicę. Po trzecie, sam powiat jest mocno zróżnicowany. Garwolin i Pilawa wyraźnie odstają w górę, podczas gdy kilka gmin zamyka zestawienie z przeciętnymi wynagrodzeniami niewiele przekraczającymi 8 tys. zł brutto.

I wreszcie – być może najważniejsze – średnia 8818 zł może wyglądać zupełnie inaczej niż rzeczywistość większości zatrudnionych, gdy zestawimy ją z medianą wynoszącą 7451,64 zł.

Bo jeśli pytamy nie o to, ile wynosi statystyczna średnia, ale ile zarabia człowiek znajdujący się dokładnie w środku lokalnego rynku pracy, odpowiedź brzmi: 7451,64 zł brutto miesięcznie. A do warszawskiej mediany – 10 810 zł – wciąż bardzo dużo brakuje.

Źródło danych: Urząd Statystyczny w Warszawie, "Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w województwie mazowieckim w grudniu 2025 r." oraz zestawienia danych dla powiatu garwolińskiego. Dane dotyczą wynagrodzeń brutto według miejsca zamieszkania zatrudnionych.

Mediana Wynagrodzeń (1)

Mieszkasz pod Garwolinem, a zarabiasz w Warszawie? Taki ukła...