– Nie jesteśmy w stanie poradzić sobie z odorem, jaki utrzymuje się od miesięcy w okolicy. Smród jest taki, że nie możemy wyjść na podwórko – napisała do naszej redakcji jedna z mieszkanek Woli Rębkowskiej.

W czwartek, 11 czerwca o godz. 17.00, w sali konferencyjnej Urzędu Gminy Garwolin odbędzie się spotkanie poświęcone tej sprawie. W ulotce rozpowszechnianej przez mieszkańców można przeczytać o „codziennym odorze”, „zamkniętych oknach” oraz zgłaszanych przez część mieszkańców problemach zdrowotnych, takich jak bóle głowy czy nudności.

Problem nie pojawił się wczoraj

Z dokumentów, do których dotarła redakcja, wynika, że temat uciążliwości zapachowych wokół oczyszczalni OSM wraca od co najmniej dwóch lat.

Już w lipcu 2024 roku Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał do Starostwa Powiatowego zgłoszenie mieszkanki dotyczące „uciążliwości odorowej oczyszczalni ścieków OSM Garwolin”. W piśmie wskazano, że oczyszczalnia pełni również funkcję oczyszczalni dla aglomeracji Wola Rębkowska.

WIOŚ zwracał wówczas uwagę, że choć podczas prowadzonej kontroli nie odnotowano ponadprzeciętnej emisji odorów, to występowanie uciążliwości zapachowych może mieć związek ze wzmożoną pracą zakładu. Inspektorat sugerował nawet rozważenie działań przewidzianych w przepisach prawa ochrony środowiska, w tym możliwości sporządzenia przeglądu ekologicznego instalacji.

Starostwo: nie stwierdziliśmy nadmiernej uciążliwości

Po zgłoszeniach mieszkańców Starostwo Powiatowe w Garwolinie przeprowadziło własne postępowanie wyjaśniające.

Jak wynika z pisma z 9 sierpnia 2024 roku, urzędnicy przeprowadzili oględziny oczyszczalni oraz okolicznych terenów.

– Na podstawie oceny organoleptycznej nie stwierdzono nadmiernej uciążliwości zapachowej – poinformowało starostwo.

W tym samym piśmie wskazano jednak, że zakład podjął działania mające ograniczyć ewentualne oddziaływanie zapachowe. Zwiększono dawkowanie preparatu Biovictal, wznowiono stosowanie preparatu PIX oraz zdecydowano o zakupie środków do neutralizacji odorów na lagunach osadowych.

Sprawa nie zakończyła się jednak wraz z tym postępowaniem.

Kolejne zgłoszenia w 2026 roku

W kwietniu tego roku do WIOŚ wpłynął kolejny wniosek dotyczący uciążliwości odorowej oczyszczalni OSM. Inspektorat przekazał sprawę staroście, przypominając, że to właśnie starosta jest organem właściwym do podejmowania działań przewidzianych w art. 362 Prawa ochrony środowiska.

Następnie, 1 czerwca 2026 roku, Starostwo Powiatowe poinformowało jednego z mieszkańców, że zwróciło się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o przeprowadzenie kontroli prawidłowości działania oczyszczalni. Urzędnicy podkreślili, że wyniki tej kontroli będą podstawą do podejmowania dalszych decyzji.

OSM: „Jesteśmy zaskoczeni skalą zarzutów”

Do sprawy odniosła się również sama Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Garwolinie.

W odpowiedzi przesłanej redakcji spółdzielnia podkreśla, że w ostatnich miesiącach otrzymywała jedynie pojedyncze zgłoszenia dotyczące nieprzyjemnych zapachów w rejonie ulic Lipowej i Słonecznej. OSM zapewnia również, że oczyszczalnia funkcjonuje prawidłowo, spełnia warunki pozwolenia wodnoprawnego, a kontrole WIOŚ nie wykazały nieprawidłowości.

Spółdzielnia wymienia szereg działań mających ograniczać emisję zapachów, m.in. stosowanie preparatów biologicznych i chemicznych wspomagających pracę oczyszczalni oraz budowę kurtyny wodnej, której zadaniem ma być przechwytywanie ewentualnych odorów.

Jednocześnie OSM kwestionuje jednoznaczne wskazywanie oczyszczalni jako źródła problemu.

– Nie zgadzamy się z tym, że uciążliwe zapachy pochodzą z oczyszczalni. Zgadzamy się jednak, że centralizacja uciążliwych zapachów występuje na wspomnianych ulicach – napisano w stanowisku przesłanym redakcji.

Spółdzielnia zwraca uwagę, że w okolicy znajdują się również rowy, nieużytki, przydomowe zbiorniki bezodpływowe oraz tereny rolnicze, które także mogą być źródłem nieprzyjemnych zapachów.

Wójt: „Trzeba współpracować, a nie stawiać sytuację na ostrzu noża”

Wójt gminy Garwolin Marcin Kołodziejczyk nie ukrywa, że problem jest znany samorządowi.

– Oczyszczalnia funkcjonuje od wielu lat, ale wiem, że od świąt te nieprzyjemne zapachy się nasiliły – mówi w rozmowie z naszą redakcją.

Jak podkreśla, odbyły się już spotkania z przedstawicielami OSM, a spółdzielnia zadeklarowała współpracę przy ograniczaniu uciążliwości.

– Były rozmowy z prezesem. Wyrazili chęć współpracy i wprowadzenia zmian. Powstają natryski i rozwiązania, które mają przechwytywać odory – wyjaśnia.

Wójt zwraca uwagę, że oczyszczalnia jest obiektem o dużym znaczeniu dla całej gminy.

– My jako gmina chcemy współfinansować przebudowę tej oczyszczalni, bo jest jeszcze starego typu. Chodzi o to, żeby część procesów była zamknięta i żeby tych odorów nie było – podkreśla.

Dodaje również, że konfliktowa atmosfera nie pomoże w rozwiązaniu problemu.

– Trzeba postępować dyplomatycznie, a nie stawiać sytuację na ostrzu noża. Najważniejsze jest znalezienie przyczyny i rozwiązanie problemu – mówi. Jednocześnie przyznaje, że przyczyna nasilenia zapachów nie została jeszcze jednoznacznie ustalona.

Pod koniec roku ważna decyzja

Sprawa ma jeszcze jeden istotny wymiar. Obowiązujące pozwolenie wodnoprawne dla oczyszczalni OSM zostało wydane pod koniec 2016 roku i obowiązuje do 31 grudnia 2026 roku. Dokument pozwala na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do dopływu rzeki Wilgi przy zachowaniu określonych parametrów jakościowych. Decyzja obejmuje zarówno ścieki przemysłowe z zakładu, jak i ścieki komunalne z części gminy Garwolin.

To właśnie zbliżający się termin wygaśnięcia pozwolenia jest jednym z tematów zapowiadanego spotkania mieszkańców.

Na razie żadna z instytucji nie przesądza, że źródłem problemu jest oczyszczalnia OSM. Jednocześnie zarówno mieszkańcy, jak i samorządowcy przyznają, że skala zgłoszeń jest na tyle duża, iż sprawa wymaga dalszego wyjaśnienia.

W czwartek po południu mieszkańcy będą mieli okazję przedstawić swoje argumenty bezpośrednio władzom gminy. To spotkanie może okazać się kluczowe dla dalszego przebiegu jednej z najgłośniejszych lokalnych spraw środowiskowych ostatnich miesięcy.

Informacje o spotkaniu poniżej:

OSM Garwolin (1)

Smród nie daje im żyć? Mieszkańcy maja dość, OSM odpowiada n...