Z Ostrożenia do Katynia. Tragiczna historia Władysława Deszczki – wybitnego naukowca i oficera Wojska Polskiego

Opublikowano:
Autor:

Z Ostrożenia do Katynia. Tragiczna historia Władysława Deszczki – wybitnego naukowca i oficera Wojska Polskiego - Zdjęcie główne

reklama
Udostępnij na:
Facebook
Z powiatu garwolińskiegoBył doktorem nauk geograficznych, pracownikiem naukowym Uniwersytetu Poznańskiego i Wydziału Kartograficznego Wojskowego Instytutu Geograficznego. Walczył w I Wojnie Światowej, wojnie polsko-bolszewickiej oraz kampanii polskiej 1939 r. Władysław Deszczka został ofiarą zbrodni katyńskiej.
reklama

Geograf przyszedł na świat 2 marca 1892 r. w Ostrożeniu, niewielkiej wsi w dzisiejszej gminie Sobolew. Był synem Antoniego Julii z domu Paprockiej (Paproty). Wywodził się ze środowiska chłopskiego. Już w latach młodości zainteresował się naukami o ziemi, pasjonował się fotografią.

We wrześniu 1913 r. otrzymał powołanie do służby w armii rosyjskiej - w dobie zaborów Polacy byli zmuszani do służby w armiach państw okupujących nasz kraj. Uczestniczył w walkach w I Wojnie Światowej. W okresie od września 1914 r. do maja 1915 r. służył w IV batalionie saperów syberyjskich. Tajniki wiedzy militarnej zdobywał w Szkole Podchorążych Wojsk Taborów. 22 stycznia 1920 r. ożenił się rodowitą warszawianką, Emilią Sabiną Jordan – Rozwadowską – uroczystość zaślubin miała miejsce w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela w Warszawie.

reklama

Władysław Deszczka był Hallerczykiem – żołnierzem Armii Polskiej, utworzonej we Francji przez gen. Józefa Hallera w czasie I Wojny Światowej.

Otrzymał tytuł naukowy doktora, pisząc pracę traktującą rozmieszczenia domów i osiedli w Polsce

Po odzyskaniu w 1918 r. przez nasz kraj niepodległości wstąpił jako ochotnik w szeregi Wojska Polskiego II Rzeczpospolitej. Wojował w wojnie polsko-bolszewickiej. W uznaniu zasług na polu walki na jego piersi zawisł Krzyż Walecznych. Dosłużył się stopnia podporucznika, po czym przeszedł do rezerwy. Po zdaniu matury wyjechał na kontynent południowoamerykański – w Argentynie wystąpił o status osadnika.

Na emigracji był bardzo krótko. Już w 1921 r. osiadł w Poznaniu. Rozpoczął studia u prof. Stanisława Pawłowskiego. Jego pryncypał był geografem, rektorem Uniwersytetu Poznańskiego, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Deszczka objął funkcję asystenta profesora na wydziale matematyczno-przyrodniczym. Pracę naukową na Uniwersytecie Poznańskim kontynuował do roku 1929. Jego specjalnością stały się nauki antropogeograficzne. Podróżował w celach naukowych m.in. do Skandynawii i Rumunii. Zasiadał w komisji Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Otrzymał tytuł naukowy doktora, pisząc pracę traktującą rozmieszczenia domów i osiedli w Polsce.

reklama

W 1929 r. zamieszkał w stolicy. Tam był pracownikiem naukowym Wydziału Kartograficznego Wojskowego Instytutu Geograficznego. Odpowiadał za prowadzenie badań dotyczących map kartograficznych na obszar naszego kraju. Był zatrudniony przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego – w charakterze konsultanta odpowiadał za sporządzanie programów dla szkół średnich i powszechnych. Pracował w Komisji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Urząd ten po okresie zaborów przywracał polskim miejscowościom ich rodzime nazwy.  

W 2007 r. z nadania Ministra Obrony Narodowej został pośmiertnie awansowany na stopień porucznika Wojska Polskiego

W obliczu nieuchronnie zbliżającej się wojny w 1939 r. otrzymał mobilizację do Wojska Polskiego. W czasie kampanii wrześniowej walczył na wschodnich obrzeżach Rzeczpospolitej. Tam trafił do niewoli radzieckiej. Został osadzony w Kozielsku, gdzie w latach 1939 - 1940 zlokalizowany był sowiecki obóz jeniecki dla Polaków, w którym osadzeni byli oficerowie i podchorążowie służby stałej i rezerwy Wojska Polskiego, wzięci do niewoli przez ZSRR po siłowym wkroczeniu Sowietów na tereny wschodniej Rzeczpospolitej po 17 września 1939 r. Ciekawostką jest fakt, iż Władysław Deszczka w kozielskim obozie poznał ojca Andrzeja Wajdy, który po latach wyreżyserował film pt. "Katyń".

reklama

Wiosną 1940 r. geograf z Ostrożenia został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy NKWD – sowieckim zwyczajem otrzymał strzał w tył głowy. Ciało doktora zostało złożone na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

W 2007 r. Władysław Deszczka z nadania Ministra Obrony Narodowej został pośmiertnie awansowany na stopień porucznika Wojska Polskiego. Postać pracownika naukowego została upamiętniona w jego rodzinnej parafii w Gończycach. Otóż przed miejscowym kościołem parafialnym posadzono dąb, poświęcony jego pamięci. Tabliczkę informacyjną z nazwiskiem Władysława Deszczki odnajdujemy w Kaplicy Katyńskiej Katedry Polowej Wojska Polskiego przy ulicy Długiej w Warszawie.

reklama
reklama
Udostępnij na:
Facebook
wróć na stronę główną

ZALOGUJ SIĘ

Twoje komentarze będą wyróżnione oraz uzyskasz dostęp do materiałów PREMIUM

e-mail
hasło

Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE

reklama
Komentarze (0)

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.

Wczytywanie komentarzy
reklama
logo